BCAA qo‘shimchasini qabul qilish va buni to‘g‘ri amalga oshirish yo‘li

Total
0
Shares

Ushbu qo‘shimcha foydali bo‘lishi mumkin, ammo hammaga ham emas.

BCAA nima

BCAA — bu o‘zaro zanjir asosida birikgan uchta muhim aminokislotalardir: leysin, izoleysin va valin. Ular tanada ishlab chiqarilmaydi, balki ozuqa bilan birga qabul qilinadi.

BCAA hayvonlardan olingan oqsildagi aminokislotalarning 25–50% ini tashkil qiladi. Bular: chorva va tovuq go‘shti, sut, tuxum va baliq. Ular o‘simliklardan olingan ozuqalarda ham mavjud bo‘ladi, ammo hammasida ham emas. To‘liq miqdorda qabul qilish uchun dukkakli, donli mahsulotlar va yong‘oqlardan isteʼmol qilish kerak.

Mushaklarimizda ham BCAA bo‘ladi. Ushbu muhim uchlik skelet muskullari oqsilining 14–35% ini tashkil qiladi va boshqa aminokislotalardan farqli ravishda jigarda emas, to‘g‘ridan–to‘g‘ri mushaklarda qayta ishlanadi.

BCAA li qo‘shimchalarda leysin, izoleysin va valin nisbati 2 : 1 : 1 miqdorida bo‘ladi. Ular kapsula yoki kukun ko‘rinishida turli taʼmlar bilan ishlab chiqariladi. Kukun shaklidagisi bilan birga kerakli miqdorni o‘lchab berishi uchun maxsus qoshiqcha ham taqdim qilinadi.

BCAA qo‘shimchasini kim va nima uchun qabul qilish kerak

BCAA qo‘shimchasini tanadagi yog‘ miqdorini kamaytirmoqchi bo‘lgan va bunda mushaklar massasini ushlab qolishni nazarda tutgan sportchilar qabul qilishadi. Shuningdek uni umumiy chidamlilikni oshirishga qaratilgan soprt turlari bilan shug‘ullanuvchilar og‘ir yuklamalar yoki musobaqalar davomida qabul qiladilar.

Qo‘shimchani qabul qiluvchilarning yana bir toifasi mushaklar massasini tezroq oshirishni, yog‘lardan xalos bo‘lishni va kuch bilan bog‘liq ko‘rsatkichlarini oshirishni istagan fitnes entuziastlar va yangi shug‘ullanishni boshlaganlardir.

Sportchilar va bodibilderlardan farqli ravishda yangi boshlaganlar va havaskorlarning mashg‘ulotlari xajmi kichikroq bo‘ladi hamda qo‘shimcha aminokislotalar zarur emasdek tuyuladi. Ammo insonlar baribir bu qo‘shimcha uchun pul sarflaydilar. Zero BCAA ishlab chiqaruvchilarni uning bir qator afzalliklarini keltirib o‘tadilar:

• Tana kuchining o‘stiradi;

• Chidamlilikni oshiradi;

• Kalsiy hisobga olinmagan parhez davomida mushaklar massasini saqlashga yordam beradi;

• Ortiqcha yog‘lardan xalos qiladi;

• Kuch talab qilinadigan mashg‘ulotlarda vazn ko‘paytirishni tezlashtiradi;

• Og‘ir mashg‘ulotlardan keyin mushaklardagi og‘riqlarni kamaytiradi;

• Tiklanishni tezlashtiradi.

Quyida biz ushbu fikrlarning qanchalik to‘g‘ri ekanini ko‘rib chiqamiz: ilmiy dalillar ularni qisman bo‘lsada tasdiqlarmikan, ko‘ramiz.

Qo‘shimchaning mushaklarni tezroq kattalashishiga yordam berishi to‘g‘rimi

BCAA gormonlar sekretsiyasida va hujayralar ichida signal yuborishda ishtirok etadi. leysin yangi oqsil ishlab chiqarishni tashkil qiluvchi mTOR kompleksiga kuchli taʼsir ko‘rsatadi. Bu muvozanatni anabolizm tomonga og‘ishiga imkon beradi — mushaklar o‘sishini oshiradi va ularning zaiflashishini sekinlashtiradi.

BCAA qo‘shimchasi yotoqqa mixlanib qolgan surunkali xastalikdan aziyat chekuvchi insonlar, keksalar, infeksiyaga chalinganlar va to‘liq ovqatlanmaydigan kishilarning mushaklari zaiflashishini sekinlashtirishga yordam beradi.

Bir nechta tadqiqotlarning ko‘rsatishicha, BCAA sog‘lom kishilardagi oqsil sintezini oshiradi. Ammo natijalar ayni miqdordagi aminokislotalarni protein kukuni tarkibida qabul qilish bilan qiyoslanganida proteinning foydasi ko‘proq ekani maʼlum bo‘ldi.

Baʼzi olimlarning taʼkidlashilaricha, oqsilni BCAA bilan to‘liq almashtirish aks taʼsir ko‘rsatishi ham mumkin — bu nafaqat mushaklar kichrayishini, shuningdek yangi mushaklar shakllanishini ham sekinlashtiradi. Chunki bu holatda tanaga boshqa aminokislotalar beradigan qurilish ashyolari yetishmaydi.

Ehtimol, shuning uchundir baʼzi tadqiqotlar sog‘lom insonlarning qo‘shimchalarni qabul qilish tufayli mushaklarning kattalashishi, kuchni ko‘paytirishi bo‘yicha ko‘rsatkichlarni yaxshilashi mumkinligini qayd etmagan.

Shunday qilib, sog‘lom insonlar mushaklarni o‘stirishda BCAA qo‘shimchasini qabul qilish orqali protein kukuni yoki oqsilga boy holatda to‘yimli ovqatlanish tartibiga rioya qilishdan ko‘ra yaxshiroq natijaga erisha olmaydilar.

BCAA qo‘shimchasi sportdagi ko‘rsatkichlarga taʼsir ko‘rsata oladimi

BCAA qo‘shimchasini qabul qilish mashg‘ulotlar natijalarini yaxshilaydi, degan qarash mavjud, chunki jismoniy faollik vaqtida ushbu aminokislotalar oksidlanib harakatlanuvchi mushaklar uchun yoqilg‘i vazifasini o‘taydi. Bu to‘g‘ri, ammo bu yerdagi oksidlanish energiya ishlab chiqarish uchun yetarli darajada bo‘lmaydi.

Maʼlumotlarga ko‘ra, qo‘shimchalar mashqlarni yengilroq qabul qilishga yordam beradi. BCAA ning plazmadagi yuqori konsentratsiyasi triptofan aminokislotalarini miyaga yetkazib berilishini qisman to‘sishi mumkin. Natijada, 5 gidroksitriptofan — charchash hisi bilan bog‘liq modda — kamroq ishlab chiqariladi va inson yuklamalarni yengilroq qabul qiladi. Bir tadqiqotda BCAA ning yelkanli kemada ikki kunlik musobaqa davomida sportchilarga qanday taʼsir ko‘rsatishini o‘rganib chiqishdi. Odatiy parhezga qo‘shimcha ravishda qo‘shimchani qabul qilgan kishilar musobaqa oxirida kamroq charchoqni his qilishgan. Bundan tashqari, ular qo‘shimcha qabul qilmaganlarga nisbatan qisqa muddatlik xotiralardan aziyat chekmaganlar. Ammo ayni paytda BCAAning kuchli va chidamli bo‘lishga yoki har qanday sport turidagi ko‘rsatkichlarni yaxshilashga yordam berishining aniq isboti yo‘q.

BCAA qo‘shimchasi mushaklardagi og‘riqlarni kamaytirishga yordam berishi mumkinmi

Bir qator ilmiy ishlarning tahlili og‘ir jismoniy yuklamalardan keyin BCAA qo‘shimchasini qabul qilish mushaklardagi og‘riqni kamaytirishini ko‘rsatdi.

Olimlar qo‘shimchani qabul qilgan kishilarda mashg‘ulotlarning ertasi kuni qon tarkibida kreatinkinaza — mushak tolalarini zararlanishini ko‘rsatuvchi fermentning kam bo‘lishini aniqlashgan. BCAA mushaklarni zararlanishdan saqlaydi, ulardagi og‘riqni, shamollashni kamaytiradi va og‘ir yuklamalardan keyin kuch yo‘qotishni kamaytiradi.

BCAAni oldindan qabul qilish ayniqsa samarali bo‘ladi. Agar qo‘shimchani mashg‘ulotlardan yoki musobaqadan bir hafta avval isteʼmol qilish boshlansa mushaklar unchalik ham og‘rimaydi, siz esa tiklanish jarayonida 15% kamroq kuch yo‘qotasiz.

Kimlar BCAA qo‘shimchalarini qabul qilishi mumkin

BCAA og‘ir yuklamalar bilan ishlaydigan, masalan mashg‘ulotlar hajmini oshirmoqchi bo‘lgan yoki musobaqada ishtirok etadigan kishilar uchun ayni muddaodir.

BCAA qo‘shimchasini qabul qilish mushaklarning zararlanishini, shuningdek, yuklamalardan keyin bir necha sutka davomida kuchni yo‘qotishni kamaytirishga yordam beradi. Bundan tashqari, qo‘shimcha qiyinchiliklar jarayonida charchash hisini kamaytirishga va charchash sababidan yuzaga keladigan kognitiv muammolarni oldini olishga yordam beradi.

Boshqa holatlarda ushbu qo‘shimcha o‘rniga tabiiy oqsil manbalarini yoki protein kukunini qabul qilish foydaliroq. Bu moliyaviy jihatdan ham foydali bo‘ladi va mushaklarni kattalashtirish va sportdagi ko‘rsatkichlarni oshirish bo‘yicha o‘xshash natijalarni beradi.

BCAA qo‘shimchasi qanday qabul qilinadi

Baʼzi ilmiy ishlar xulosasiga ko‘ra, 10 kundan ortiqroq vaqt mobaynida bir kunda 1 kg og‘irlik uchun 200 mg BCAA qo‘shimchasini qabul qilish samaraliroq bo‘ladi. Kamroq yoki qisqa muddatda ko‘proq miqdorda qabul qilish sezilarli natijalarni bermaydi.

BCAA ni sutkada 1 kg vazn uchun 200 mgdan 2–4 mahal qabul qiling. Buni mashg‘ulotlar hajmini oshirish yoki musobaqadan 7–10 kun avval boshlang. Jarayon davomida va og‘ir yuklamalardan so‘ng soatiga 2–4 g qabul qiling. Ammo sutkalik umumiy doza 20 g dan oshmasligi kerak.

Qo‘shimchaning ushbu miqdori salomatlik uchun bezarar hisoblanadi. Musobaqa uzoq davom etadigan bo‘lsa qo‘shimchani ko‘proq qabul qilish borasida o‘zingiz qaror qabul qilasiz.

BCAA uchun qarshi ko‘rsatmalar va uning aks taʼsiri aniqlanmagan. Shunday ekan, aminokislotalarni ko‘proq qabul qilish sog‘liqqa zarar qiladimi, degan savolga aniq javob berish qiyin.

Agar sizda parhezga o‘zgartirish kiritishda ehtiyot bo‘lishga omil bo‘ladigan kasallik yoki jiddiy holat kuzatilsa, qo‘shimchani qabul qilishdan avval diyetolog yoki davolovchi shifokor bilan maslahatlashing.

Manba: lifehacker.ru

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi.