Sog‘liqqa taʼsir qilmaslik uchun necha soat uxlash kerak

Total
0
Shares

Stalin, Napoleon va Edison har biri kuniga to‘rt soat uxladilar, Sezarga uch soat, Tesla ikki soat, da Vinchi esa har to‘rt soatda 30 daqiqa uxlardi. Shu bilan birga, biz hammamiz bolalikdan qoidani bilamiz: kattalar kuniga kamida sakkiz soat uxlashi kerak, shunda miya to‘liq qayta ishga tushishi mumkin. Biz sizga qancha uyqu kerakligini va bu yerda “qanchalik ko‘p bo‘lsa, shuncha yaxshi” qoidasi ishlaydimi yoki yo‘qligini aniqlashga qaror qildik.

Uyqu bizga nega kerak?

Uyqu barcha tirik mavjudotlar uchun zarurdir. Soddaroq qilib aytganda, miyadan keraksiz narsalarni fiziologik olib tashlashdir. Kun davomida metabolitlar ko‘rinishidagi kimyoviy energiyani isteʼmol qilishdan kelib chiqadigan chiqindilar tanamizning eng ko‘p energiya sarflaydigan organida to‘planadi. Uyqu paytida yangi adenozin trifosfat kislota sarflangan “yoqilg‘i hujayralari” o‘rinini egallaydi – bu barcha biokimyoviy jarayonlar uchun universal energiya manbai. Tanada uyqu yetishmovchiliki bo‘lganda birinchi navbatda, miyada asabiylashish, xotira buzilishi, diqqatni jamlash va hatto harakat qobiliyatlari buzilishlari kuzatiladi. Bundan tashqari, uyqu paytida butun tana dam oladi, lekin bu haqida hech kimda hech qanday savol yo‘q.

Stenford universitetida uyqu shifokori Raffael Pelayo tadqiqot olib bordi va surunkali uyqu buzilishi va semirish, diabet, gipertoniya va hatto erta o‘lim o‘rtasida bevosita bog‘liqlik borligini aniqladi. Nevrologlar ogohlantiradilar: uyqu yetishmasligi bilan miyada o‘ziga xos oqsillar to‘planib, kelajakda Altsgeymer kasalligi va boshqa nevrologik kasalliklarning rivojlanishiga sabab bo‘ladi.

Qanchalik ko‘pbo‘lsa, shuncha yaxshimi?

Kutilmaganda, ammo bu fakt – surunkali ortiqcha uyqu uyqusizlikdan ko‘ra organizm uchun uch baravar xavflidir va hech bo‘lmaganda yuqorida tavsiflangan barcha nevrologik muammolarga uchraysiz. 2014 yilda Stenfordlik Elizabeth Devour boshchiligidagi bir guruh shifokorlar tomonidan olib borilgan tadqiqot eʼlon qilindi, unda aytilishicha, agar siz muntazam ravishda uxlashingiz kerak bo‘lganidan ko‘proq vaqt uxlasangiz, eng yaxshi holatda kognitiv disfunksiyaga ega bo‘lishingiz mumkin. Agar tana tizimlarining ishi, aniqrog‘i, uning buzilishi haqida gapiradigan bo‘lsak, unda olimlar ortiqcha uyqu holatini spirtli ichimliklarni zaharlanishi bilan tenglashtiradi.

amerika milliy uyqu jamg‘armasining yana bir guruhi olimlari ko‘plab tadqiqotlar davomida shahar aholisi uchun anʼanaviy uyqu rejimi ham foydasiz degan xulosaga kelishdi. Ish kunlarida biz surunkali ravishda uxlay olmasak va dam olish kunlarida yo‘qotilgan vaqtimizni qoplashga harakat qilamiz, shanba kuni tushga yaqin uyg‘onamiz – tana stress holatida bo‘ladi, chunki rejim doimiy ravishda buziladi. .

Uzoq vaqt davomida tungi smenada ishlaydiganlar ham xavf ostida. Inson tanasida melatoninning 70% gacha aniq tunda ishlab chiqariladi va bu epifiz bezining asosiy gormoni bo‘lib, qarish jarayonini tartibga soluvchi, immunitet va endokrin tizimlarni qo‘llab-quvvatlaydigan tabiiy antioksidantdir.

Qancha uxlash kerak?

Polifazik uyqu bugungi kunda ommalashib bormoqda . Bu siz tun bo‘yi emas, balki kun davomida qismlarga bo‘lib uxlashingizdir. Amerikalik tarixchi Rojer Ekirchning taʼkidlashicha, bizning ajdodlarimiz bunga amal qilgan. Biroq, bugungi kunda somnologlar bunday usulning mantiqiyligi haqida aniq fikrga ega emaslar. Ammo tibbiyotning turli sohalaridagi (nevrologiya, psixiatriya, gerontologiya va hatto pediatriya) amerikalik shifokorlarning keng ko‘lamli tadqiqoti mavjud bo‘lib, unda 26 yoshdan 64 yoshgacha bo‘lgan kattalar o‘rtacha 7 dan 9 soatgacha uxlashlari kerakli aniq va ravshan yozilgan.

Biroq, bu raqamlar umuman to‘liq fikr emas, shifokorlar qo‘shimcha qiladilar, organizmning individual xususiyatlarini hisobga olish kerak. Bundan tashqari, boshqa raqamlar ham bor: psixiatr Daniyel Kripke sog‘lom odam kuniga 6,5 ​​dan 7,5 soatgacha uxlashi kerakligiga amin. Davomiyligidan tashqari, uxlash davri ham bir xil darajada muhimdir va hatto o‘z to‘shagingizda qanchalik qulay bo‘lsangiz ham. Boshqacha qilib aytganda, qulay sharoitda 6 soatlik uyqudan keyin o‘zingizni ajoyib his qilishingiz va qattiq divanda 8 soatlik uyqudan keyin butunlay charchagan bo‘lishingiz mumkin.

Manba: mhealth.ru

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi.